W Europie zaostrzają się zasady nadawania obywatelstwa, zwłaszcza wymogi językowe. Najnowsze zmiany w Szwecji podkreślają ten trend i jednocześnie uwidaczniają wyjątkową pozycję Irlandii, która jako jedyny kraj UE nadal nie wymaga od kandydatów na obywateli znajomości języka.
Szwecja stała się najnowszym europejskim państwem, które zaostrzyło zasady naturalizacji, wprowadzając nowe wymagania dla osób ubiegających się o obywatelstwo szwedzkie. Ustawa, która weszła w życie 6 czerwca 2026 r., wymaga od większości wnioskodawców w wieku od 16 do 67 lat wykazania znajomości języka szwedzkiego oraz wiedzy o społeczeństwie szwedzkim.
Wnioskodawcy mogą spełnić ten wymóg poprzez uznawane kwalifikacje edukacyjne lub poprzez zdanie testów obywatelskich, które są wprowadzane etapami. Reformy wydłużają również standardowy wymóg dotyczący okresu zamieszkania ośmiu lat oraz wprowadzają kryterium samowystarczalności finansowej.
Co istotne, ostatnie reformy w Szwecji sprawiają, że Irlandia pozostaje jedynym państwem członkowskim Unii Europejskiej bez wymogu znajomości języka w procesie uzyskania obywatelstwa/naturalizacji.
Zgodnie z obowiązującymi w Irlandii zasadami, głównym warunkiem uzyskania obywatelstwa jest legalny pobyt. Większość wnioskodawców musi wykazać pięć lat zwykłego pobytu w państwie w ciągu poprzednich dziewięciu lat, w tym jeden nieprzerwany rok bezpośrednio przed złożeniem wniosku.
Kandydaci muszą również wykazać się nienagannym charakterem, zamierzać kontynuować pobyt w Irlandii po naturalizacji, złożyć deklarację wierności państwu i lojalności wobec narodu oraz uczestniczyć w ceremonii nadania obywatelstwa. W przeciwieństwie do wszystkich innych państw członkowskich UE, Irlandia nie wymaga jednak od wnioskodawców wykazania się znajomością angielskiego lub irlandzkiego – dwóch oficjalnych języków kraju.
Obywatelstwo irlandzkie zapewnia znaczące dodatkowe korzyści wykraczające poza samą Irlandię, nadając obywatelstwo Unii Europejskiej oraz prawo do swobodnego życia, pracy i studiowania w całej UE, co czyni je jednym z najbardziej wartościowych paszportów w Europie.
Kontrast między irlandzkimi a polskimi regulacjami w tej kwestii jest szczególnie wyraźny. W Polsce cudzoziemcy ubiegający się o obywatelstwo w trybie uznania muszą zazwyczaj wykazać się znajomością języka polskiego co najmniej na poziomie B1, zwykle poprzez państwowy egzamin lub inne uznawane kwalifikacje. Podobne wymogi językowe istnieją praktycznie w każdym innym kraju UE, choć minimalny wymagany poziom znajomości języka różni się.
Poza UE, Zjednoczone Królestwo również wymaga od większości wnioskodawców o obywatelstwo brytyjskie wykazania się znajomością języka angielskiego, walijskiego lub szkockiego gaelickiego, zazwyczaj na poziomie B1, a także zdania testu „Life in the UK”.
Brak testu językowego sprawia, że irlandzki system naturalizacji jest powszechnie uważany za jeden z najmniej wymagających w Unii Europejskiej. Dla kwalifikujących się migrantów, którzy spełniają wymogi dotyczące pobytu oraz inne warunki ustawowe, uzyskanie irlandzkiego paszportu jest stosunkowo proste.
Obecnie jako ostatni kraj UE bez wymogu wykazania się znajomością któregoś z oficjalnych języków w procesie uzyskania obywatelstwa, Irlandia pozostaje wyjątkiem w sytuacji, gdy europejskie rządy kładą coraz większy nacisk na integrację językową jako warunek nadania obywatelstwa.
KZ
