Wraz z nadejściem cieplejszych temperatur i najdłuższych dni w roku zużycie energii elektrycznej i gazu w gospodarstwach domowych zwykle spada. Mimo to w ostatnich latach właśnie ten okres stał się dla dostawców energii popularnym momentem na ogłaszanie podwyżek cen.
Potwierdza to najnowsza decyzja Electric Ireland (spółki zależnej państwowej grupy ESB), która ogłosiła w tym tygodniu, że od 1 lipca podniesie ceny energii elektrycznej dla klientów indywidualnych o 8 proc., a gazu o 7,7 proc.
Electric Ireland jest największym dostawcą energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w kraju, obsługując ok. 1,1 mln klientów.
Cytowany przez na rte.ie Pat Fenlon, dyrektor wykonawczy Electric Ireland, tak uzasadniał podwyżki: – Konflikt na Bliskim Wschodzie nadal powoduje zmienność hurtowych cen energii, które znacząco wzrosły. (…) Niestety, nie możemy dłużej opóźniać tej podwyżki ze względu na utrzymującą się presję wzrostową na nasze hurtowe koszty energii.
Firma podkreśliła, że to pierwsza podwyżka cen dla gospodarstw domowych od października 2022 roku.
Ogłoszenie Electric Ireland następuje po podwyżce cen przez PrePayPower na początku miesiąca, a także po tym, jak Energia i SSE Airtricity podniosły ceny energii dla gospodarstw domowych pod koniec 2025 roku.
I choć wiele gospodarstw domowych nie odczuje tych podwyżek od razu ze względu na niższe zużycie energii latem, wzrost cen stanie się wyraźnie odczuwalny, gdy temperatury spadną, dni staną się krótsze, a zużycie energii elektrycznej i gazu wzrośnie wraz z nadejściem chłodnych i wilgotnych dni.
Ponieważ tej jesieni i zimy większość gospodarstw domowych zapłaci znacznie więcej niż w ubiegłym roku, podwyżki cen podstawowych usług staną się boleśnie widoczne – szczególnie dla rodzin borykających się z problemami finansowymi – zwłaszcza że Irlandia nadal pozostaje krajem z najwyższymi cenami energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w całej Unii Europejskiej, co przekłada się na ogromne zyski dostawców energii, z których największy jest własnością państwa.
Tymczasem, według danych irlandzkiego Central Statistics Office (CSO), ponad 60 centrów danych w kraju odpowiadało w 2023 r. za 21 proc. całkowitego zużycia energii elektrycznej energii pobieranej z sieci.
Dane CSO za 2025 r. nie zostały jeszcze opublikowane, ale trend wskazuje na szybki, coroczny wzrost. Prognozuje się, że do 2026 r. centra danych będą zużywać ok. 32 proc. całkowitego zapotrzebowania Irlandii na energię elektryczną. Ten gwałtowny wzrost napędzany jest przez rozwój sztucznej inteligencji, usług chmurowych i rosnące zapotrzebowanie na przetwarzanie danych.
Jednocześnie centra danych płacą znacznie mniej za kilowatogodzinę niż gospodarstwa domowe, ponieważ duzi odbiorcy energii rozliczani są według innych taryf i często kupują energię w kontraktach zbliżonych do hurtowych. A gospodarstwa domowe mogą cieszyć się obniżoną stawką VAT z 13,5 do 9 proc., jeszcze do grudnia 2030 r.
Irlandia nie publikuje statystyk dotyczących wpływów z VAT z rachunków za energię w gospodarstwach domowych. Jednak dane CSO pokazują, że irlandzkie gospodarstwa domowe wydają rocznie ok. 4,9 mld euro na energię elektryczną i gaz.
RK
