Reputacja Irlandii jako jednego z najbardziej towarzyskich społeczeństw w Europie stoi w sprzeczności z niepokojącym ustaleniem popartym statystykami: kraj odnotowuje od kilku lat najwyższy poziom samotności w całej Unii Europejskiej.
Dane opublikowane przez Komisję Europejską przed ogólnokrajową konferencją poświęconą wpływu samotności na zdrowie („Understanding the link between loneliness and health”) pokazują, że ponad 20 proc. irlandzkich respondentów deklaruje, iż czuje się samotnych „przez większość czasu lub cały czas” – znacznie powyżej unijnej średniej wynoszącej 13 procent.
Wyniki badania pokazują, że samotność w dużej dotyka w głównej mierze kobiety, dorosłych wychowujących dziecko poniżej 18 r. życia, seniorów mających powyżej 65 lat mieszkających osobno.
Badanie nie wyjaśnia jednak, dlaczego tak wiele osób w Irlandii doświadcza samotności. A ta luka ma znaczenie. Samotność nie jest stanem jednorodnym – kształtuje ją złożona kombinacja historii osobistej, sytuacji życiowej, zdrowia psychicznego i środowiska społecznego. Dla jednych może wiązać się z żałobą lub chorobą; dla innych – z presją w pracy, migracją lub trudnością w nawiązywaniu bliskich relacji w dorosłym życiu. Nie istnieje jedno wyjaśnienie, które pasowałoby do doświadczeń wszystkich osób.
Jasne jest natomiast, że samotność często splata się z depresją i innymi wyzwaniami w obszarze zdrowia psychicznego, choć nie sprowadza się wyłącznie do nich. Wiele osób wciąż odczuwa wstyd przed przyznaniem, że są samotni, myląc ten stan ze słabością, rozpaczą lub wyimaginowaną osobistą wadą. Taka stygmatyzacja utrudnia zwrócenie się o pomoc – nawet do bliskich czy współpracowników – i może pogłębiać poczucie odcięcia od relacji, których najbardziej się pragnie.
W niektórych przypadkach długotrwała samotność lub izolacja społeczna mogą skłaniać do sięgania po alkohol lub narkotyki jako formę radzenia sobie. Jednak w przeciwieństwie do innych problemów zdrowotnych, wiele osób wciąż niechętnie szuka pomocy – co, jak sugerują badania, jest szczególnie widoczne wśród mężczyzn.
Zbliżająca się konferencja, która ma zwrócić uwagę na te ustalenia, jest organizowana przez Loneliness Taskforce Research Network – sieć badaczy i praktyków zajmujących się samotnością jako problemem zdrowia publicznego – oraz organizację ALONE, irlandzką fundację wspierającą osoby starsze. Dyrektor generalny ALONE, Seán Moynihan, wezwał ministerstwa i HSE do potraktowania samotności jako kwestii wymagającej skoordynowanej reakcji politycznej.
Choć przyczyny pozostają złożone i osobiste, najnowsze dane wskazują na cichą epidemię dotykającą znaczną część irlandzkiego społeczeństwa. A to samo w sobie jest ostrzeżeniem. Jeśli Irlandia jest dziś najbardziej samotnym krajem w Europie, pytanie brzmi nie tylko „dlaczego?”, ale przede wszystkim: co można zrobić, aby mniej osób musiało tego uczucia doświadczać.
KZ
FOTO: pexels.com Hami Durgut
