Jeśli jesteś pracownikiem, zazwyczaj płacisz podatek poprzez system Pay As You Earn (PAYE), czyli „podatek potrącany u źródła”. Oznacza to, że pracodawca potrąca podatek bezpośrednio z twojego wynagrodzenia. PAYE stosuje się również w przypadku otrzymywania emerytury tzw. zawodowej (occupational pension). Jeśli jesteś pracownikiem lub emerytem objętym PAYE i masz dodatkowe źródło dochodu, musisz zgłosić ten dochód do Revenue. Jeśli dochód przekracza określoną kwotę, musisz złożyć zeznanie podatkowe w systemie samooceny (self-assessment).
Samoocena dla podatników PAYE
Samoocena oznacza, że jesteś odpowiedzialny za samodzielne obliczenie należnego podatku.
Kiedy muszę dokonać samooceny jako podatnik PAYE?
• Jeśli masz wyłącznie dochód z PAYE, nie musisz dokonywać samooceny.
• Jeśli masz dochód z PAYE oraz dodatkowy dochód spoza PAYE, musisz złożyć zeznanie podatkowe w systemie samooceny, jeśli:
o twój roczny dochód netto podlegający opodatkowaniu (po uwzględnieniu strat, ulg i odpisów) wynosi 5 000 € lub więcej lub
o twój roczny dochód brutto wynosi 30 000 € lub więcej (nawet jeśli nie płacisz podatku z powodu ulg).
Jeśli musisz dokonać samooceny, jesteś tzw. osobą zobowiązaną (chargeable person).
Czy mogę mieć dochód spoza PAYE bez konieczności samooceny?
Tak, jeśli:
• dochód netto podlegający opodatkowaniu wynosi mniej niż 5 000 € (po uwzględnieniu ulg),
• dochód został uwzględniony w twoich ulgach podatkowych PAYE (tzw. „coding in”) lub został w całości opodatkowany u źródła,
• dochód brutto wynosi mniej niż 30 000 €.
W takim przypadku nie jesteś osobą zobowiązaną do samooceny, ale nadal musisz poinformować urząd skarbowy o tym dochodzie.
„Coding in” – co to znaczy?
W niektórych przypadkach dochód z innych źródeł może zostać uwzględniony w twoich ulgach podatkowych i progach podatkowych.
Revenue zmniejszy twoje ulgi i próg podatkowy, aby uwzględnić należny podatek od dodatkowego dochodu. Dzięki temu podatek zostanie pobrany w ramach systemu PAYE. Tak dzieje się np. w przypadku opodatkowania świadczeń socjalnych.
Jak złożyć zeznanie podatkowe w systemie samooceny?
Jeśli jesteś osobą zobowiązaną:
• musisz złożyć zeznanie podatkowe i samodzielnie obliczyć należny podatek.
• możesz to zrobić online przez Revenue Online Service (ROS), składając formularz Form 11.
• ROS może automatycznie obliczyć twój podatek na podstawie podanych danych – możesz zaakceptować obliczenia lub wprowadzić własne.
Urząd Skarbowy udostępnia na swojej stronie internetowej poradnik dotyczący samooceny oraz materiały informacyjne dotyczące składania zeznań podatkowych.
Możesz być zobowiązany do złożenia zeznania podatkowego online, ale możesz złożyć wniosek o zwolnienie z tego obowiązku.
Jeśli nie możesz złożyć zeznania online:
• możesz wypełnić papierowy formularz Form 11 (PDF) i wysłać go do urzędu.
• formularz zawiera sekcję samooceny, którą musisz wypełnić i podpisać (lub zrobi to twój pełnomocnik/księgowy).
• jeśli złożysz formularz przed 31 sierpnia, urząd może wypełnić sekcję samooceny za ciebie.
Terminy składania zeznań i płatności
System „Pay and File” pozwala złożyć zeznanie i zapłacić zaległy podatek jednocześnie – do 31 października każdego roku.
Do tego dnia musisz:
• zapłacić podatek wstępny za bieżący rok (np. 2025),
• złożyć zeznanie podatkowe za poprzedni rok (np. 2024),
• zapłacić zaległy podatek za poprzedni rok.
Dla osób korzystających z ROS termin jest zwykle wydłużony – w 2025 roku to 19 listopada.
Jak złożyć zeznanie, jeśli nie musisz korzystać z samooceny?
Jeśli masz dochód spoza PAYE, ale nie musisz dokonywać samooceny:
• wypełnij formularz Form 12 (PDF) i wyślij go do urzędu,
• możesz też skorzystać z wersji online przez usługę myAccount,
• alternatywnie, użyj uproszczonego formularza Form 12S (PDF) dla podatników PAYE.
Numery telefonów i dane kontaktowe regionalnych biur urzędu skarbowego znajdziesz na stronie kontaktowej Revenue.ie. Możesz też wysłać zapytanie przez usługę myEnquiries.
