Irlandzki urząd skarbowy intensyfikuje działania wymierzone w firmy działające w szarej strefie. Pod lupą znalazły się m.in. przedsiębiorstwa budowlane, lokale typu takeaway, sklepy z telefonami i e‑papierosami oraz salony fryzjerskie i kosmetyczne.
Revenue zbadało w 2025 r. prawie 13 tysięcy podejrzanych przypadków działalności na czarnym rynku i podjęło działania w ok. 8 tys. z nich, odzyskując 8,3 mln euro podatku.
W pierwszych sześciu miesiącach 2026 r. przeanalizowano kolejne 6 080 przypadków, a interwencje w 3 433 z nich przyniosły 2,28 mln euro podatku.
Łącznie od początku ub. roku dochody podatkowe z tych kontroli przekroczyły 10,5 mln euro.
Dla porównania, w latach 2021–2024 Revenue odzyskało 11,4 mln euro z postępowań dotyczących szarej strefy. Pięć lat temu podobne działania przyniosły zaledwie 98 321 euro.
Znacząco wzrosła również liczba zgłoszeń niezgłoszonej działalności gospodarczej od obywateli. W 2025 r. odnotowano 1 743 poufne raporty o podejrzanej działalności w szarej strefie, wobec 930 w 2024 r. – wzrost o ok. 87 procent.
Urzędnicy korzystają z szerokiego wachlarza źródeł informacji, aby identyfikować przypadki unikania opodatkowania: deklaracji podatkowych, danych od podmiotów trzecich, zgłoszeń od obywateli, a także analizują media społecznościowe.
Revenue monitoruje również działalność handlową podczas dużych wydarzeń – koncertów, festiwali czy jarmarków bożonarodzeniowych – gdzie towary i usługi mogą być sprzedawane poza formalnym systemem podatkowym.
Sektor budowlany okazał się największym obszarem naruszeń w ostatnich działaniach – odpowiada za 16 procent przypadków, w których Revenue podjęło interwencję w tym roku. Sprzedaż i działalność związana z dużymi wydarzeniami stanowiła 11 procent, a biznesy typu takeaway – 7 procent.
Kontrole obejmują również właścicieli nieruchomości. Revenue odzyskało prawie 3,5 mln euro w latach 2022–2025 dzięki działaniom wymierzonym w nielegalne wynajmy oraz właścicieli oferujących przeludnione lub nieodpowiednie warunki mieszkaniowe. W ciągu najbliższych 18 miesięcy planowane są kolejne działania, we współpracy z Residential Tenancies Board i innymi instytucjami.
Sektor zdrowia i urody również pozostaje pod stałą obserwacją. Revenue informuje, że odpowiadał za 4 proc. przypadków w ub. roku i 5 proc. w tym roku. Kontrolowane są m.in. prywatne usługi wykonywane „za gotówkę”, takie jak fryzjerstwo, zabiegi kosmetyczne czy estetyczne.
Problem budzi niepokój wśród legalnie działających przedsiębiorców, którzy muszą spełniać wymogi podatkowe, zatrudnieniowe, sanitarne i rejestracyjne, a jednocześnie konkurują z osobami lub firmami często niedoświadczonymi, działającymi rzekomo poza formalnym systemem.
Revenue podkreśla, że działalność w szarej strefie może obejmować zarówno niezgłoszone płatności gotówkowe i fałszywe roszczenia podatkowe, jak i zorganizowaną przestępczość związaną z przemytem i oszustwami. W przypadku poważnych naruszeń urząd może nakładać kary i kierować sprawy do prokuratury.
Wraz z planowanymi dalszymi działaniami przekaz Revenue jest jasny: handel wyłącznie za gotówkę i niezgłoszone dochody stają się coraz trudniejsze do ukrycia, ponieważ urząd skarbowy rozszerza zakres informacji wykorzystywanych do namierzania podmiotów działających poza przepisami.
Revenue ostrzega również obywateli, aby zachowali ostrożność wobec firm lub osób, które przyjmują wyłącznie gotówkę, nie wystawiają paragonów ani faktur za zakupione towary lub usługi, oraz wobec właścicieli, którzy nalegają na płatność czynszu wyłącznie w gotówce.
RK
