Warunek stałego zamieszkiwania w Irlandii

Warunek stałego zamieszkiwania w Irlandii – Habitual Residence Condition (HRC) – jest jednym z kluczowych kryteriów przy ubieganiu się o świadczenia socjalne typu Allowance. Dotyczy to szczególnie osób, które nie mają wystarczającej liczby składek PRSI, aby kwalifikować się do świadczeń typu Benefit.

Irlandzkie prawo nie zawiera jednej, ścisłej definicji „stałego zamieszkiwania”. Osoby, które nie urodziły się w Irlandii, muszą wykazać, że ich centrum życia znajduje się w tym kraju oraz że zamierzają tu pozostać na dłużej.

Kto ma prawo do pobytu w Irlandii

Prawo do pobytu przysługuje m.in.:

obywatelom Irlandii i Wielkiej Brytanii (na podstawie Common Travel Area),
obywatelom UE i EEA,
osobom, które pracowały lub prowadziły działalność w Irlandii przez ponad rok i obecnie są bezrobotne,
osobom, które pracowały krócej niż rok i mogą pozostać w Irlandii przez kolejne 6 miesięcy jako osoby poszukujące pracy,
obywatelom EEA, którzy mogą utrzymać siebie i rodzinę oraz posiadają odpowiednie ubezpieczenie zdrowotne.

Osoby przebywające w Irlandii krócej niż trzy miesiące lub dopiero rozpoczynające poszukiwanie pracy nie mogą ubiegać się o świadczenia socjalne.

Pięć czynników decydujących o stałym zamieszkiwaniu

Urzędnik DSP ocenia stałe zamieszkanie na podstawie pięciu elementów:

długości i ciągłości pobytu w Irlandii,
długości i przyczyn nieobecności poza krajem,
charakteru i formy zatrudnienia,
miejsca, wokół którego koncentruje się życie rodzinne i społeczne,
planów dotyczących przyszłego pobytu w Irlandii, potwierdzonych dowodami.

Prawo europejskie chroni obywateli UE przed dyskryminacją, dlatego zasady te stosowane są jednolicie wobec wszystkich obywateli EEA.

Powracający Irlandczycy

Osoby powracające z emigracji również muszą wykazać stałe zamieszkanie. Zgodnie z prawem: „osoba, która wcześniej zamieszkiwała na stałe w Irlandii, po powrocie może być natychmiast uznana za stałego rezydenta”, o ile przedstawi odpowiednie dowody.

Przy ocenie brane są pod uwagę m.in.:

powód powrotu,
zamiar pozostania w Irlandii,
zakończenie zobowiązań w poprzednim kraju zamieszkania (np. umowa najmu, rachunki, konto bankowe),
długość wcześniejszego pobytu w Irlandii,
historia zatrudnienia za granicą,
powiązania z Irlandią przed wyjazdem.

Formularz HRC1 i dokumenty

W razie wątpliwości urząd może poprosić o wypełnienie formularza HRC1 oraz o przedstawienie dokumentów potwierdzających zamiar stałego pobytu, takich jak:

potwierdzenie zakończenia najmu za granicą,
dokumenty o zakończeniu pobierania świadczeń w innym kraju,
otwarcie konta bankowego w Irlandii,
przelew środków na irlandzkie konto,
umowa najmu w Irlandii,
dokumenty podróży i transportu rzeczy.

POLECAMY: Kobiece i męskie portfele inwestycyjne

Kwalifikowana Osoba Dorosła (Qualified Adult – QA)

Jeśli osoba wnioskuje o świadczenie typu Jobseeker’s, jej współmałżonek lub partner może zostać uznany za Qualified Adult (QA). QA może pracować w pełnym lub niepełnym wymiarze godzin i nie ma obowiązku poszukiwania pracy. Dochody QA mogą wpływać na wysokość dodatków mieszkaniowych lub Rent Supplement.

Dochody QA są brane pod uwagę w Means Test* przy świadczeniach takich jak:

Jobseeker’s Allowance (JA),
Disability Allowance (DA),
Farm Assist (FA),
Supplementary Welfare Allowance (SWA).

Dodatek dla QA nie przysługuje, jeśli partner sam pobiera świadczenie socjalne, z wyjątkiem określonych przypadków (np. Disablement Benefit, Domiciliary Care Allowance, Foster Care Allowance, Guardian’s Payment, Carer’s Allowance w połowie stawki, świadczenia z tytułu wypadków przy pracy).

QA nie może otrzymywać dodatku, jeśli uczestniczy w pełnoetatowym kursie SOLAS, ale może go otrzymać, jeśli bierze udział w programach Community Employment (CE) lub Tús.

Warunek HRC nie dotyczy dodatku na QA — oznacza to, że QA nie musi samodzielnie spełniać warunku stałego pobytu.

Oddzielne płatności (Separate Payments)

QA może wnioskować o oddzielne płatności, jeśli uważa, że partner nie przekazuje jej odpowiedniej części świadczenia. W takim przypadku DSP dzieli łączną kwotę świadczenia na dwie równe części.

Jeśli QA samodzielnie złoży wniosek typu Jobseeker’s i poprosi o oddzielne płatności, główny wnioskujący nadal musi spełniać warunki programu, natomiast QA nie musi spełniać wymogów dotyczących poszukiwania pracy.

Kwalifikowane Dziecko (Qualified Child – QC)

QC to dziecko pozostające na utrzymaniu wnioskodawcy, mieszkające w Irlandii (lub uczące się czasowo za granicą), w wieku do 22 lat, pod warunkiem kontynuowania nauki.

Relevant Tax Year / Governing Contribution Year

Aby kwalifikować się do świadczeń typu Benefit, należy posiadać wymaganą liczbę składek PRSI za rok podatkowy sprzed dwóch lat. Zasada ta nie dotyczy Invalidity Pension, które ma odrębne kryteria.

*Means Test

Means Test ocenia dochody całego gospodarstwa domowego. Pod uwagę brane są m.in.:

zarobki,
emerytury,
nieruchomości (poza głównym miejscem zamieszkania),
oszczędności i inwestycje,
akcje,
płatności od byłego partnera,
dochody rodziców, jeśli wnioskodawca ma 24 lata lub mniej i mieszka z nimi,
świadczenia socjalne z innych krajów (w tym Child Benefit).

POLECAMY: Noworoczne postanowienia

Kategorie świadczeń DSP

System świadczeń obejmuje pięć głównych grup:

1. Social Insurance Payments (składkowe)

Obejmują m.in.: Jobseeker’s Benefit, Illness Benefit, Maternity Benefit, Adoptive Benefit, Carer’s Benefit, State Pension (Contributory), Occupational Injuries Benefit, Partial Capacity Benefit, Invalidity Pension, Guardian’s Payment (Contributory), świadczenia dla wdów i wdowców.

2. Social Assistance Payments (nieskładkowe)

Obejmują m.in.: Jobseeker’s Allowance, State Pension (Non-Contributory), One-Parent Family Payment, Disability Allowance, Farm Assist, Fuel Allowance, Carer’s Allowance, Guardian’s Payment (Non-Contributory), świadczenia dla wdów i wdowców (Non-Contributory). Programy PRA i Blind Pension pozostają zamknięte dla nowych wniosków.