Rodziny w całej Irlandii mogą wkrótce płacić niższy podatek od spadków, jeśli rząd wprowadzi planowane reformy, które mają zostać ogłoszone w Budżecie na 2027 rok w październiku.
Minister Wydatków Publicznych Jack Chambers potwierdził niedawno, że zmiany w podatku od nabycia kapitału (Capital Acquisitions Tax – CAT) są jednym z priorytetów, a celem jest zmniejszenie obciążeń finansowych dla osób dziedziczących dom rodzinny. Minister przyznał, że obecny system nie nadąża za rosnącymi cenami i dotyka coraz większej liczby osób, dlatego rząd musi uwzględnić wyższą wartość nieruchomości przy przeglądzie zasad podatku spadkowego.
Głównym powodem planowanych zmian podatku CAT są rosnące ceny nieruchomości i to, że obecnie wartość rynkowa domów rodzinnych mieści się znacznie powyżej limitów zwolnienia z podatku spadkowego. Wraz z gwałtownym wzrostem cen nieruchomości w ostatnich latach, majątki, które wcześniej były całkowicie zwolnione z podatku, teraz przekraczają jego progi, pozostawiając wielu spadkobierców z bardzo wysokimi kosztami podatkowymi. Niektórzy beneficjenci musieli nawet zaciągać kredyt, aby zapłacić podatek.
Urzędnicy z rządowej Grupy Strategii Podatkowej analizują obecnie dwa główne rozwiązania. Pierwsze zakłada podniesienie progów zwolnienia podatkowego, a drugie – obniżenie obecnej stawki podatku CAT.
W obecnym systemie podatek jest naliczany według stałej stawki 33% od wartości darowizn lub spadków przekraczających próg zwolnienia. Kwota, którą dana osoba może odziedziczyć bez podatku, zależy od stopnia pokrewieństwa ze zmarłym.
Dzieci dziedziczące po rodzicu kwalifikują się do najwyższego progu zwolnienia – obecnie 400 000 euro (Kategoria A). Inni krewni, w tym wnuki, rodzeństwo, siostrzeńcy, bratankowie, ciotki i wujkowie, należą do Kategorii B z obecnym progiem 40 000 euro. Kategoria C obejmuje kuzynów, przyjaciół i osoby niespokrewnione, które mogą obecnie odziedziczyć jedynie 20 000 euro bez podatku, zanim zacznie obowiązywać stawka 33 procent.
Kolejną kwestią budzącą uwagę jest sposób opodatkowania majątku pozostawionego przez osoby bez dzieci. Obecne zasady sprawiają, że osoby przekazujące majątek siostrzeńcom, bratankom lub bliskim przyjaciołom korzystają z dużo niższych progów zwolnienia niż rodzice przekazujący majątek dzieciom, co skutkuje wyższymi kwotami podatku niż w przypadku dziedziczenia przez dzieci.
Choć Taoiseach Micheál Martin przyznał, że te obawy są zasadne, ministrowie wskazują, że całkowita przebudowa wszystkich kategorii podatkowych jest mało prawdopodobna w jednym budżecie.
W porównaniu z Irlandią, Wielka Brytania generalnie pozwala na przekazanie majątku o wartości do 325 tys. funtów bez podatku spadkowego, z dodatkowymi ulgami podatkowymi, gdy dom rodzinny jest przekazywany tzw. „bezpośrednim potomkom”. Ta kategoria obejmuje nie tylko dzieci biologiczne, ale także adoptowane, pasierbów oraz wnuki, lecz zazwyczaj nie obejmuje rodzeństwa zmarłego, siostrzeńców, bratanków, wujków, ciotek ani kuzynów.
W Polsce najbliżsi członkowie rodziny zazwyczaj mogą odziedziczyć nieruchomość bez podatku, pod warunkiem zgłoszenia spadku do urzędu skarbowego w wymaganym 6-miesięcznym terminie.
Jeśli chodzi o reformy irlandzkiego podatku spadkowego, ostateczne szczegóły zmian zostaną ogłoszone najprawdopodobniej dopiero w październiku.
Choć nie potwierdzono jeszcze żadnych konkretnych kwot, wielu ekspertów podatkowych spodziewa się największego wzrostu progu w Kategorii A, czyli np. w przypadku dziedziczenia domu przez dzieci. Pozwoliłoby to większej liczbie osób odziedziczyć dom rodzinny bez konieczności płacenia wysokiego podatku, który pochłania znaczną część spadku.
Podatnicy oczekują również, że rząd podniesie próg podatku dochodowego (obecnie 44 tys. euro rocznie dla osób samotnych i 53 tys. dla rodzin z jednym dochodem), od którego pracownicy zaczynają płacić wyższą stawkę.
| Kategoria podatkowa | Pokrewieństwo ze zmarłym | Obecny próg zwolnienia z podatku | Obecna stawka podatku |
| Kategoria A | Rodzic → dziecko | 400 000 € | 33% |
| Kategoria B | Wnuk, rodzeństwo, ciotka, wujek, siostrzenica, siostrzeniec, bratanica, bratanek | 40 000 € | 33% |
| Kategoria C | Kuzyni, osoby niespokrewnione, przyjaciele | 20 000 € | 33% |
RK
