Muzyka na Szmaragdowej Wyspie od wieków była przekazywana z pokolenia na pokolenie. Nigdy nie była zapisywana w wersji papierowej, zatem wspomniany przekaz jej był jedynie ze słuchu.
Grają, co słyszą
Także i teraz, osoby uczące się tradycyjnej muzyki irlandzkiej grają ją tak, jak ją po prostu słyszą. Początki muzyki w Irlandii, datowane są na około 2000 lat wstecz. Wówczas to na Zielonej Wyspie pojawili się Celtowie. Znali on muzykę Wschodu, z której czerpali tworząc współczesną im muzykę. Właśnie harfa była najbardziej popularnym instrumentem w czasach celtyckich.
Szanowani ludzie
Harfiści byli bardzo szanowanymi ludźmi, ponieważ ze swoją twórczością gościli na dworach wodzów i innych znaczących osób. Kres dominacji harfy w muzyce celtyckiej, nastąpił po 1607 roku. Od tego czasu, zaczęto zapisywać muzykę tworząc pierwsze zbiory tradycyjnych melodii irlandzkich.
Pierwszy zbiór
Pierwszy ze wspomnianych zbiorów, zawierał 49 melodii i został opublikowany przez braci Neal w Dublinie. Warto jest w tym miejscu podkreślić najbardziej znane dzieło dotyczące muzyki irlandzkiej, które napisał Edward Bunting. Było to dzieło zatytułowane „The Ancient Music of Ireland”, wydane w trzech tomach.
Gromadzenie zapisów muzycznych
Należy wspomnieć, że do dziś jest praktykowane gromadzenie zapisów tradycyjnych utworów muzycznych, przez Irish Traditional Music Archive w Dublinie. Posiada ono największy na świecie zbiór muzyki ludowej no i oczywiście celtyckiej.
Poprzez częste emigrowanie ludności, muzyka z Irlandii dotarła do różnych zakątków świata. Fakt ten spowodował, iż w latach ’20 XX wieku zaczęto wykonywać muzykę irlandzką za oceanem, a co najważniejsze zaczęto ją nagrywać.
Na terenach wiejskich
Zasadniczo muzyka tradycyjna była grana na terenach wiejskich. Z biegiem czasu, zaistniała ona w miejskich pubach. Przede wszystkim towarzyszyła ona tańcowi, który uwielbiała wprost ludność irlandzka. Takie tańce jak polki czy walce są przykładami wpływów z innych państw. Podobnie rzecz się miała z muzyką reele, przybyłej do Irlandii ze Szkocji.
Z biegiem lat
Mijły lata, a tradycyjna muzyka irlandzka zaczęła być grana na scenach teatralnych. Powstały wówczas takie zespoły ja Planxty, De Dannan, Bothy Band, które korzystały z muzyki tradycyjnej, tworząc swoje nowoczesne utwory. Kolejne lata, spowodowały wymieszanie się różnych stylów muzyki z muzyką tradycyjną Szmaragdowej Wyspy.
Tradycyjnymi instrumentami irlandzkimi są skrzypce, flet irlandzki, flażolet, harfa celtycka, dudy irlandzkie oraz bodhrán. Na skrzypcach gra się w Irlandii od XVII wieku. Flet irlandzki jest zrobiony z drewna, znaną irlandzką melodią graną na flecie jest „Danny Boy”.
Celtycka harfa
Harfa celtycka jest znacznie mniejsza niż ta, którą znamy we współczesnym świecie muzyki. Gdy pradawni Celtowie grali na tym instrumencie, musieli ją trzymać ją na swoim kolanie, przytrzymując ją z jednej strony barkiem. Jedna z najstarszych zachowanych harf celtyckich, znajduje się w Trinity College w Dublinie. Pochodzi ona z XV wieku. Słowo harfa znaczy po prostu szarpać, czyli jest tutaj podkreślona metoda grania na tym instrumencie.
Po prostu dudy
Uilleann pipes to najbardziej oryginalny instrument irlandzki. Jego nazwa oznacza dudy łokciowe. Jest tutaj miech pompujący powietrze do instrumentu, za pomocą pracy łokcia grającej na dudach osoby. Uilleann pipes pojawiły się w Irlandii w początkach XVIII wieku.
Bęben
Bodhrán to dość duży bęben trzymany pionowo w ręce muzyka. Średnica tego bębna, waha się od 25 do 65 centymetrów. Na ramę tego instrumentu, naciągnięta jest skóra owcy. Gra się na tym bębnie, za pomocą dwustronnej pałeczki.
Żywa muzyka
Muzyka irlandzka jest żywa. Gdyż jedną z form jej wykonywania, są jednoczesne historyczne opowieści, przedstawiane w formie śpiewanej. Nazywa się je zwyczajowo ‘sean-nós’ co oznacza stary styl. Opowiada się zatem w sposób muzyczny o Celtach, Druidach, ich życiu i miłości do otaczającego ich świata natury.
Warto w tym miejscu wspomnieć także o pieśniach zwanych ‘Cant’ lub ‘Shelta’ śpiewanych w języku irlandzkich Travellersów.
Ewa Michałowska-Walkiewicz
FOTO: Celtycka harfa w Muzeum Szkocji w Edynburgu, David Monniaux, domena publiczna, CC BY-SA 3.0
