Nowe przepisy najmu zbiegają się z rekordową liczbą zakończonych umów w całym kraju. Liczba wypowiedzeń najmu w Irlandii osiągnęła rekordowy poziom w pierwszym kwartale 2026 roku. Najnowsze dane pokazują najwyższy kwartalny wynik od momentu prowadzenia takich statystyk przez państwo.
Residential Tenancies Board (RTB) otrzymała 7 062 wypowiedzenia umów najmu między styczniem a marcem – to wzrost o 51 proc. w porównaniu z analogicznym okresem ub. roku.
Ten rok rozpoczął się od niemal 2 000 wypowiedzeń w styczniu, co oznacza wzrost o 36 proc. rok do roku. W lutym nastąpiła jeszcze większa eskalacja – zgłoszono ponad 3 100 wypowiedzeń, niemal dwukrotnie więcej niż w 2025 roku. Choć w marcu liczba spadła do ok. 1 900, nadal oznaczało to wzrost o 18 proc. w skali roku.
W 60 proc. przypadków właściciele zakończyli najem, deklarując zamiar sprzedaży nieruchomości. Kolejne 20 proc. wskazało plany wprowadzenia się właściciela lub członka rodziny. Wzrost nastąpił po już IV kwartale 2025 r., kiedy wydano 5 207 wypowiedzeń – o 41 proc. więcej niż rok wcześniej.
Trend ten zbiega się z dużymi zmianami w prawie najmu, które weszły w życie 1 marca 2026 roku. Zgodnie z nowymi zasadami właściciele mogą obecnie ustalać czynsz na poziomie pełnej stawki rynkowej po opróżnieniu nieruchomości, zastępując wcześniejszy limit wzrostu o 2 proc. rocznie.
Irish Property Owners Association (IPOA), organizacja reprezentująca prywatnych właścicieli mieszkań, stwierdziła, że dane wskazują na „masowy exodus właścicieli” wśród małych i średnich landlordów w całym kraju.
W oświadczeniu z 19 marca 2026 r., komentując dane RTB dotyczące IV kwartału 2025, Mary Conway, przewodnicząca IPOA, powiedziała: „Nadmierna regulacja ze strony rządu wypycha prywatnych właścicieli z rynku, pozostawiając go dużym instytucjonalnym podmiotom. Największymi przegranymi są osoby poszukujące mieszkań na wynajem, zwłaszcza poza dużymi miastami”. (…) „Sprawnie funkcjonujący rynek najmu potrzebuje lokalnych właścicieli, szczególnie w mniejszych miastach i na obszarach wiejskich, którymi instytucjonalni inwestorzy wykazują mniejsze zainteresowanie. Tymczasem Irlandia coraz bardziej pozostaje bez działającego rynku najmu z powodu drakońskich nowych przepisów”.
Pomimo wzrostu liczby wypowiedzeń, RTB poinformowała, że całkowita liczba zarejestrowanych umów najmu wzrosła do ok. 246 tysięcy – najwyższego poziomu w historii.
Czynsze również nadal rosną: w IV kwartale 2025 r. średni czynsz dla nowych umów wzrósł o 5 proc. do 1 755 euro, a dla istniejących umów o 4,4 proc. do 1 503 euro – co oznacza, że dotychczasowi najemcy płacą średnio o 252 euro mniej miesięcznie niż nowi.
Liczba wniosków o mediację i rozstrzyganie sporów w RTB wzrosła w pierwszym kwartale tego roku o 18 proc., co odzwierciedla narastające napięcia na rynku najmu.
Rzecznik ds. mieszkalnictwa Partii Socjaldemokratycznej, Rory Hearne, skrytykował ostatnie reformy rządu, określając je jako „kapitulację” wobec właścicieli i funduszy inwestycyjnych oraz ostrzegając, że przepisy doprowadzą do „rekordowej liczby eksmisji i rekordowych czynszów”. Podczas pytań do premiera 14 maja zarzucił Taoiseachowi „brak troski” o traumę związaną z eksmisjami i wezwał do wprowadzenia natychmiastowego zakazu eksmisji bez winy najemcy.
W odpowiedzi w Dáil, Tánaiste przyznał, że choć nastąpił wzrost liczby eksmisji, wzrosła również liczba zarejestrowanych umów najmu.
Jednak dla tysięcy najemców w całej Irlandii strach i realna perspektywa konieczności opuszczenia dotychczasowego domu stają się coraz powszechniejszym doświadczeniem.
RK
