Każda osoba mieszkająca w Irlandii może złożyć wniosek o świadczenie socjalne, nawet jeśli mieszka z partnerem, który również ubiega się o pomoc. Aby otrzymać dane świadczenie, trzeba spełnić kryteria przewidziane dla konkretnego rodzaju płatności.
Rejestracja pierwszego wniosku
Przy pierwszym ubieganiu się o pomoc socjalną należy zgłosić się do najbliższego urzędu INTREO. Podczas wizyty trzeba przedstawić:
- dokument tożsamości,
- numer PPS,
- potwierdzenie adresu zamieszkania (np. rachunek za prąd/gaz, pierwsza strona umowy najmu, list z Revenue, nagłówek wyciągu bankowego).
Osoby, które utraciły pracę, powinny zabrać ze sobą dokument potwierdzający zakończenie zatrudnienia (np. wypowiedzenie) oraz ostatni odcinek wypłaty. Urząd może również poprosić o Employment Details Summary, dostępne na koncie MyAccount w serwisie Revenue. Dokumenty P45 i P60 nie są już używane, ponieważ zostały zastąpione elektronicznym systemem raportowania danych o zatrudnieniu.
Po zgłoszeniu otrzymuje się formularz wniosku o świadczenie. W przypadku świadczeń typu Benefit konieczne jest wykazanie wymaganej liczby opłaconych składek PRSI. Jeśli składek jest zbyt mało, można ubiegać się o świadczenia typu Allowance.
Urzędnik INTREO pomaga w wypełnieniu wniosku, jeśli pojawią się wątpliwości. Do dokumentacji należy dołączyć:
- potwierdzenie liczby opłaconych składek PRSI od rozpoczęcia pracy,
- potwierdzenie składek PRSI w bieżącym lub poprzednich latach podatkowych.
Dodatkowo trzeba spełnić warunki właściwe dla danego świadczenia – np. przy Illness Benefit wymagane są dokumenty medyczne.
Świadczenia typu Allowance (zapomogi socjalne)
Świadczenia typu Allowance są przeznaczone dla osób, które:
- utraciły pracę,
- są chore,
- mają niepełnosprawność,
- są opiekunami,
- są w podeszłym wieku,
- samotnie wychowują dzieci.
Jeśli wnioskodawca nie ma wystarczającej liczby składek PRSI, może ubiegać się o:
- Jobseeker’s Allowance (JA) – dla osób, które straciły pracę,
- Jobseeker’s Transitional Payment (JST) – dla samotnych rodziców powracających na rynek pracy,
- One-Parent Family Payment (OFP) – dla samotnych rodziców,
- Disability Allowance (DA) – dla osób z niepełnosprawnością,
- Carer’s Allowance (CA) – dla opiekunów,
- Working Family Payment (WFP) – dla rodzin o niskich dochodach,
- Fuel Allowance – dodatek na ogrzewanie w sezonie zimowym,
- State Pension (Non-Contributory) – emerytura nieskładkowa,
- Blind Pension – renta dla osób niewidomych,
- Farm Assist – dla rolników o niskich dochodach,
- Guardian’s Payment (Non-Contributory) – dla opiekunów sierot,
- Widow’s/Widower’s or Surviving Civil Partner’s Pension (Non-Contributory) – dla osób owdowiałych bez wystarczających składek.
(Pre-Retirement Allowance (PRA) pozostaje świadczeniem zamkniętym – nie przyjmuje się nowych wniosków).
Kryteria dochodowe i warunki pobytu
W przypadku świadczeń typu Allowance obowiązuje:
- Means Test – ocena dochodów i majątku,
- Habitual Residence Condition (HRC) – wymóg stałego zamieszkania w Irlandii.
Dodatkowe kryteria mogą obejmować:
- dokumentację medyczną (np. przy Disability Allowance),
- potwierdzenie samotnego prowadzenia gospodarstwa domowego i opieki nad dzieckiem (dla OFP i JST),
- brak życia we wspólnym gospodarstwie domowym, np. w konkubinacie.
Terminologia stosowana w systemie socjalnym
- Benefit Year – rok, w którym składa się wniosek; zaczyna się w pierwszy poniedziałek stycznia.
- Civil Partnership – związek partnerski osób tej samej płci prowadzących wspólne gospodarstwo domowe.
