Dublin uczcił 110. rocznicę Powstania Wielkanocnego 1916 r. w Niedzielę Wielkanocną, 5 kwietnia, podczas państwowych uroczystości zorganizowanych przed budynkiem Głównego Urzędu Pocztowego (GPO) na O’Connell Street – najbardziej rozpoznawalnym symbolu tamtego zrywu.
Prezydent Catherine Connolly przewodniczyła ceremonii, składając wieniec pod kolumnadą GPO, w obecności premiera Micheála Martina oraz innych wysokich rangą przedstawicieli państwa.
Wydarzenie przebiegło zgodnie z tradycyjnym, corocznym porządkiem. Żołnierze Sił Obronnych Irlandii opuścili flagę państwową, po czym na schodach GPO odczytano pełny tekst Proklamacji niezależnej Republiki Irlandzkiej z 1916 roku. Dokonała tego kapitan Eva Houlihan z irlandzkich sił zbrojnych – niemal dokładnie 110 lat po tym, jak w tym samym miejscu Proklamację odczytał Pádraig Pearse, współtwórca dokumentu i jeden z przywódców powstania.
Dokument Proklamacji został opracowany głównie przez Pádraiga Pearse’a, przy udziale Jamesa Connolly’ego i innych przywódców powstania. Ogłaszał Irlandię suwerenną republiką, podkreślał równe prawa wszystkich obywateli oraz wzywał Irlandczyków do poparcia walki o niepodległość.
Po odczytaniu Proklamacji podczas tegorocznej podniosłej ceremonii, zebrani uczcili minutą ciszy pamięć poległych w czasie powstania, a uroczystość zakończył przelot samolotów Air Corps.
Wśród obecnych byli m.in. wicepremier Simon Harris, minister spraw zagranicznych i obrony Helen McEntee, lord mayor Dublina Ray McAdam oraz liderka Sinn Féin Mary Lou McDonald. W ceremonii uczestniczyła także premier Irlandii Północnej Michelle O’Neill, co podkreśliło nieustające znaczenie polityczne Powstania Wielkanocnego dla całej wyspy.
Powstanie Wielkanocne rozpoczęło się 24 kwietnia 1916 r., kiedy Irlandzcy Ochotnicy (Irish Volunteers) oraz Irlandzka Armia Obywatelska (Irish Citizen Army) zajęli kluczowe punkty w Dublinie i ogłosili powstanie Republiki Irlandzkiej. Ochotnicy, założeni w 1913 r., stanowili nacjonalistyczną milicję dążącą do uzyskania niezależnego rządu dla Irlandii. Armia Obywatelska, powołana w tym samym roku przez Jamesa Connolly’ego i liderów związkowych, wyrosła z doświadczeń lokautu dublińskiego jako robotnicza formacja obronna o wyraźnie socjalistycznym charakterze.
Choć powstanie trwało zaledwie sześć dni i zakończyło się kapitulacją po pacyfikacji i intensywnym ostrzale artyleryjskim centrum Dublina przez wojska brytyjskie i egzekucją jego przywódców, to stało się symbolem walki o irlandzką niepodległość. Diametralnie też zmieniło ono opinię publiczną, opowiadającą się za niezależnością Irlandii. Historycy powszechnie uznają je za katalizator późniejszej wojny o niepodległość oraz ostatecznego powstania niezależnego państwa irlandzkiego.
Mimo upływu ponad 110 lat, Powstanie Wielkanocne 1916 r. nadal uchodzi za jeden z najważniejszych momentów w historii Irlandii i jej walki o pełną suwerenność na drodze do uniezależnienia się od Wielkiej Brytanii.
RB
FOTO: facebook.com/DefenceForces
FOTO: Budynek Poczty Głównej (GPO) przy ul. Sackville (później O’Connell Street) w Dublinie po Powstaniu Wielkanocnym w 1916 r., Wikipedia, Keogh Brothers Ltd Photographers, maj 1916, domena publiczna.
