Aktor Cillian Murphy i jego żona, artystka Yvonne McGuinness, mają ambitny i szeroko chwalony plan przywrócenia życia historycznemu kinu Phoenix w Dingle. Para chce przekształcić opuszczony budynek w nowoczesne, niedochodowe centrum kultury, które służyłoby mieszkańcom, artystom i całej społeczności. Choć projekt zdobył poparcie władz lokalnych i znaczące dofinansowanie państwowe, jego realizację wstrzymały odwołania złożone przez zaledwie kilku sąsiadów. Ostateczna decyzja w sprawie inwestycji ma zapaść w lipcu tego roku.
Kino Phoenix, otwarte w 1919 r. i dwukrotnie odbudowywane po pożarach, przez dekady było ważnym punktem kultury w zachodniej części hrabstwa Kerry. Działało aż do 2020 r., kiedy zamknięto je z powodu pandemii Covid-19, a rok później ogłoszono jego trwałe zamknięcie. W listopadzie 2024 r. Murphy i McGuinness kupili obiekt, chcąc zachować jego dziedzictwo i nadać mu nową funkcję społeczną.
Ich projekt, zatwierdzony przez Radę Hrabstwa Kerry w lutym tego roku, zakłada nie tylko zachowanie funkcji kinowej, lecz także stworzenie publicznego, multidyscyplinarnego centrum sztuki. W planach znalazły się: sala typu „black box” do spektakli teatralnych, występów muzycznych, przestrzenie wystawowe i prób, pracownie artystyczne, a także bar, kawiarnia, restauracja i odnowiony dziedziniec.
Inwestycja otrzymała już 933 tys. euro rządowego dofinansowania, a jej przygotowanie poprzedziły szerokie konsultacje społeczne prowadzone latem i jesienią 2025 r.
Mimo tak ambitnego projektu, miejsca, które skupiałoby lokalną społeczność, trzech mieszkańców złożyło odwołania do An Coimisiún Pleanála, co wstrzymało dalsze prace. Jeden z sąsiadów twierdzi, że planowana rozbudowa jest „zbyt duża” i mogłaby zacieniać jego ogród oraz ograniczać dostęp światła. Lokalny lekarz obawia się natomiast, że budowa i późniejsze wydarzenia pogorszą sytuację parkingową dla pacjentów jego przychodni. Trzeci odwołujący się mieszkaniec uważa, że teren powinien zostać przeznaczony wyłącznie pod zabudowę mieszkaniową – mimo ponad stuletniej historii kina jako miejsca kultury i spotkań.
Murphy i McGuinness podkreślają, że ich celem jest przywrócenie Phoenix roli kreatywnego i społecznego centrum, zgodnie z jego tradycją jako jedynego kina w irlandzkojęzycznym regionie oraz miejsca, które przez dekady gromadziło lokalną społeczność na tańcach, koncertach i seansach filmowych.
Na decyzję w sprawie projektu trzeba jednak poczekać. An Coimisiún Pleanála ma ogłosić swoje stanowisko w lipcu tego roku. Sprawa pokazuje, jak nawet szeroko popierane inicjatywy kulturalne – zatwierdzone przez władze i wspierane znacznymi środkami publicznymi – mogą zostać zatrzymane przez niewielką liczbę sprzeciwów.
KZ
FOTO: Widok z zewnątrz kina Phoenix, Dingle, październik 2006, Wikimedia, Nigel Cox, domena publiczna, CC BY-SA 2.0
