Od połowy stycznia ruszyła nowa usługa konsultacyjna prowadzona przez farmaceutów w aptekach pod nazwą „Common Conditions Service”. Dostępna jest ona w wybranych aptekach, oferując pacjentom szybszy dostęp do leczenia ośmiu powszechnych dolegliwości. Inicjatywa wynika ze zmian legislacyjnych, które rozszerzają kliniczną rolę farmaceutów środowiskowych i odciążają gabinety lekarzy rodzinnych (GP) oraz szpitale.
Usługa umożliwia przeszkolonym farmaceutom ocenę objawów, udzielanie porad dotyczących samoleczenia, rekomendowanie leków dostępnych bez recepty oraz przepisywanie odpowiednich leków na receptę. Konsultacje odbywają się w prywatnym, poufnym pomieszczeniu w aptece.
Przedstawiciele służby zdrowia podkreślają, że cel jest prosty: zapewnić ludziom szybszy dostęp do zaufanej opieki zdrowotnej w przypadku drobnych dolegliwości, bez konieczności wizyty u lekarza rodzinnego.
Jakie schorzenia obejmuje usługa Common Conditions Service?
Usługa dotyczy wyłącznie ośmiu następujących dolegliwości:
- nieżyt alergiczny (alergic rhinitis);
- opryszczka wargowa (cold sores);
- zapalenie spojówek (conjunctivitis);
- liszajec (impetigo);
- pleśniawki jamy ustnej (oral thrush);
- półpasiec (shingles);
- niepowikłane zakażenia dolnych dróg moczowych (UTI);
- grzybica sromu i pochwy (vulvovaginal thrush).
Farmaceuci stosują krajowe wytyczne kliniczne, aby ocenić, czy leczenie jest właściwe. Pacjent może otrzymać zalecenia dotyczące samoleczenia, propozycję zakupu leku bez recepty lub wskazanie potrzeby dalszej konsultacji medycznej. Jeśli objawy sugerują poważniejszy problem, farmaceuta skieruje pacjenta do lekarza rodzinnego lub innej placówki.
Jak skorzystać z usługi?
Pacjenci mogą sprawdzić na witrynie HSE, które apteki biorą udział w programie i świadczą usługę, i skontaktować się bezpośrednio z wybraną apteką. Nie jest wymagane skierowanie od lekarza.
Kto świadczy usługę?
Konsultacje mogą prowadzić wyłącznie farmaceuci, którzy ukończyli specjalne szkolenie i działają zgodnie z zatwierdzonymi przez HSE protokołami klinicznymi. W razie potrzeby informacje o wizycie mogą zostać przekazane lekarzowi pacjenta, aby zapewnić ciągłość opieki.
Ile to kosztuje?
Opłata za konsultację obowiązuje wszystkich użytkowników, niezależnie od tego, czy są posiadaczami Karty medycznej czy innych uprawnień. Leki wydawane w ramach programów refundacyjnych HSE są rozliczane jak dotychczas, jednak sama opłata za konsultację nie jest pokrywana przez HSE.
Nie ma jednak jednolitej stawki ogólnokrajowej – apteki mogą ustalać własne ceny. Wstępne informacje wskazują, że opłaty różnią się między aptekami sieciowymi a aptekami niezależnymi; niektóre duże sieci reklamują ceny w przedziale 25-35 euro, choć mogą się one różnić w zależności od lokalizacji. Apteki mają obowiązek jasno informować o cenach przed udzieleniem usługi, ale zaleca się, aby pacjenci upewnili się, co do kosztu przed skorzystaniem z konsultacji.
Reakcje społeczne
Choć wiele osób pozytywnie ocenia uruchomienie usługi, opłata wzbudziła również krytykę. Niektórzy twierdzą, że usługa przerzuca koszty na pacjentów, zmuszając ich do płacenia z własnej kieszeni za konsultację farmaceutyczną, która ich zdaniem zastępuje wizytę u lekarza rodzinnego. Inni obawiają się, że zróżnicowane ceny doprowadzą do nierówności w dostępie do usługi w różnych częściach kraju.
Pojawiły się także pytania, dlaczego osoby posiadające Kartę medyczną uprawniającą do bezpłatnych wizyt u lekarza rodzinnego miałyby płacić za konsultację u farmaceuty?
Ministerstwo Zdrowia utrzymuje, że usługa ma uzupełniać, a nie zastępować tradycyjną opiekę lekarza rodzinnego – jednak debata na temat kosztów trwa.
