Wioski senioralne mają być rozwiązaniem dla Irlandii, która od lat zmaga się z narastającym problemem starzejącego się społeczeństwa. Liczba osób powyżej 65. roku życia rośnie szybciej niż przewidywały wcześniejsze prognozy, a system opieki długoterminowej nie jest w stanie sprostać rosnącym potrzebom.
Domy opieki pozostają przepełnione i drogie, a ich tradycyjny model – oparty na zamknięciu seniorów w jednym budynku – coraz częściej budzi sprzeciw zarówno ekspertów, jak i rodzin osób starszych. Właśnie dlatego kilka lat temu rząd zapowiedział stworzenie tzw. wiosek dla seniorów, czyli miejsc, w których osoby starsze mogłyby żyć samodzielnie, ale z dostępem do opieki medycznej, wsparcia społecznego i infrastruktury dostosowanej do wieku.
Dziś, w 2026 roku, można już powiedzieć, że ta idea przestała być teorią. Pierwsza wioska działa, a kolejne są w przygotowaniu.
Wioski dla seniorów to nowoczesne osiedla mieszkaniowe zaprojektowane specjalnie z myślą o osobach starszych. Ich założeniem jest połączenie prywatności własnego domu z bezpieczeństwem infrastruktury dostosowanej do wieku oraz możliwością korzystania z opieki medycznej i wsparcia społeczności. To zupełnie inna filozofia niż ta, która stoi za klasycznymi domami opieki. Seniorzy nie są zamykani w jednym budynku, nie tracą kontroli nad codziennością, nie są odizolowani od świata. Mogą żyć „jak u siebie”, ale z poczuciem, że pomoc jest na wyciągnięcie ręki.
Pierwsza wioska senioralna już działa
7 stycznia 2026 r. otwarto Heritage Village w Killenard w hr. Laois – pierwszą dużą inwestycję typu senior living community w Irlandii. Na terenie osiedla powstało 47 gotowych domów, a docelowo ma ich być ponad 160. Dostępne są zarówno mniejsze domy jednosypialniowe, jak i większe, przeznaczone dla par.
Mieszkańcy mogą korzystać z usług opiekuńczych i medycznych, a całość została zaprojektowana tak, aby sprzyjać aktywności i integracji.
Zakończenie całego projektu zaplanowano na koniec 2027 roku. To pierwszy namacalny dowód, że model wiosek dla seniorów nie jest już wizją z raportów, lecz realnym rozwiązaniem, które zaczyna zmieniać irlandzki system opieki.
– Irlandia potrzebuje nowych modeli opieki, które pozwolą seniorom żyć samodzielnie, ale nie samotnie. Wioski senioralne są jednym z kluczowych elementów naszej strategii i będziemy je wspierać zarówno regulacyjnie, jak i finansowo” – powiedziała minister zdrowia Mary Butler w rozmowie z „Irish Independent”.
Rządowe obietnice a rzeczywistość
Kilka lat temu politycy zapowiadali, że budowa takich osiedli ruszy „już pod koniec roku”. Rzeczywistość okazała się jednak bardziej skomplikowana. Rząd i HSE oficjalnie uznały model senior village za przyszłość opieki nad osobami starszymi, przygotowano wytyczne dotyczące standardów takich osiedli i rozpoczęto współpracę z sektorem prywatnym. Nie powstał jednak ogólnokrajowy, w pełni publiczny program budowy wiosek. Inwestycje państwowe nadal znajdują się na etapie planowania i konsultacji, a pierwsze projekty realizują prywatni deweloperzy. Państwo pełni na razie rolę partnera i regulatora, a nie głównego inwestora.
Czy Irlandię stać na wioski dla seniorów
Wstępne szacunki mówiły o dwóch miliardach euro potrzebnych na stworzenie sieci takich osiedli. W 2026 r. rząd wciąż deklaruje wsparcie finansowe, ale większość inwestycji powstaje w modelu publiczno-prywatnym, a część kosztów pokrywają prywatni inwestorzy i fundusze senioralne. Najważniejsze pytanie dotyczy jednak tego, czy przeciętnego seniora będzie stać na życie w takiej wiosce. Na razie ceny w prywatnych projektach są wysokie, a dostępność ograniczona. Rząd zapowiada, że publiczne wioski będą dostępne także dla osób o niższych dochodach, ale konkretne rozwiązania wciąż są w opracowaniu.
Kontrowersje wokół wiosek senioralnych
Taki nowy model opieki nie wszystkim się podoba. Właściciele domów opieki obawiają się utraty rynku, a część pracowników boi się, że nie zostanie automatycznie zatrudniona w nowych placówkach. Niektórzy eksperci wskazują też, że wioski senioralne mogą być droższe w utrzymaniu niż klasyczne domy opieki. Mimo to większość organizacji senioralnych popiera zmianę, podkreślając, że samodzielność, prywatność i godność są kluczowe w późnych latach życia.
Kto będzie zarządzał wioskami?
W modelu planowanym przez państwo odpowiedzialność za funkcjonowanie wiosek ma być podzielona między kilka instytucji. Ministerstwo Zdrowia ma odpowiadać za standardy opieki, Ministerstwo ds. Mieszkalnictwa za infrastrukturę i budowę, a HSE za codzienne funkcjonowanie i opiekę. To właśnie HSE ma odgrywać największą rolę, choć wiele zależy od tego, jak szybko powstaną publiczne projekty i jak zostaną zorganizowane.
Czy wioski dla seniorów to przyszłość Irlandii?
Wszystko wskazuje na to, że tak. Pierwsza wioska już działa, kolejne są w przygotowaniu, rząd wspiera model, a społeczeństwo starzeje się w szybkim tempie. Domy opieki nie nadążają za potrzebami, a ich tradycyjny model coraz częściej okazuje się niewystarczający. Największym wyzwaniem pozostaje koszt i dostępność, ale jeśli Irlandia chce zapewnić swoim seniorom godne życie, wioski dla emerytów mogą stać się jednym z najważniejszych projektów społecznych najbliższej dekady.
AD
FOTO: facebook.com/Heritage Village Killenard
