Nasz Głos | Polski tygodnik w Irlandii | NIEPODLEGŁA | ng24.ie

NIEPODLEGŁA

Powstanie wielkopolskie rozpoczęło się 27 grudnia 1918 roku. Po godzinie 16.00 na ulicy Wilhelmowskiej w Poznaniu padły jego pierwsze strzały. To dzięki temu zrywowi Wielkopolska została włączona w granice niepodległego państwa polskiego. Zanim zbrojne wystąpienie się rozpoczęło, poprzedziło je kilka znaczących wydarzeń. Już od lipca 1918 roku w Poznaniu funkcjonował Centralny Komitet Obywatelski, którego zadaniem było reprezentowanie wszystkich Polaków w państwie pruskim. Jego Wydziałowi Wykonawczemu przewodniczył ks. Stanisław Adamski. Działać zaczął także „Sokół”, w skład którego weszli żołnierze powracający z frontu. Na jego czele stanął Julian Lange. To właśnie jego uczestnicy w listopadzie utworzyli Wydział Wojskowy przy Centralnym Komitecie Obywatelskim.     Komitet Obywatelski doszedł do głosu 10 listopada, kiedy podjął rozmowy z Radą Żołnierską. Dzień później, 11 listopada, powołana została Rada Robotnicza, w której znaleźli się przedstawiciele Komitetu oraz członkowie PPS z zaboru pruskiego. Tego samego dnia, na wniosek Polaków, powołano Straż Obywatelską. Kolejnego dnia została wydrukowana w „Kurierze … Czytaj dalej

Otagowano |

Gdy tak siedzimy…


 
Dziś 13 grudnia – okrągłe 40-lecie wprowadzenia Stanu Wojennego i brutalnego zdławienia karnawału „Solidarności”. Polacy dowiedzieli się o decyzji władzy ludowej o godz. 6:00 rano, z oświadczenia gen. Wojciecha Jaruzelskiego, powtarzanego później przez cały dzień.
Zachęcamy zatem do wysłuchania utworu „Gdy tak siedzimy…”, do którego słowa napisał prof. Aleksander Wirpsza (ps. „Leszek Szaruga”), a muzykę – Przemysław Gintrowski, wykonanie – Zespół wokalno-aktorski „Sonanto”.
 
Foto: Stan wojenny w Polsce 1981-83, Wikimedia, domena publiczna

  Tymoteusz Karpowicz nazywany został ostatnim wielkim modernistą. Był on twórcą polskiej poezji lingwistycznej, poetą, prozaikiem, tłumaczem, historykiem literatury oraz wykładowcą akademickim na uniwersytetach w Niemczech i Stanach Zjednoczonych. Karpowicz urodził się w podwileńskiej wsi Zielona, ale w wyniku powojennych przesiedleń zamieszkał w Lęborku, później przeniósł się do Szczecina. Miał już wtedy za sobą jeden wiersz opublikowany w „Prawdzie Wileńskiej”. To pomogło mu otrzymać pracę w szczecińskiej rozgłośni Polskiego Radia, gdzie zadebiutował utworami „Legendy pomorskie” i poetyckim zbiorem „Żywe wymiary”.   W 1949 r. wyjechał do Wrocławia i rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie Wrocławskim, na którym został asystentem prof. Tadeusza Mikulskiego. W 1957 r. ukazał się jego tomik poetycki „Gorzkie źródła”, a niedługo potem „Kamienna muzyka”. Jako poeta na pierwszym miejscu stawiał język, eksperymentując z jego znaczeniami. Tworzył teksty wielokrotnie zakodowane, czyli takie, które niełatwo było interpretować. Choć przyniosło mu to uznanie krytyków, nie przysporzyło mu popularności wśród czytelników poezji. … Czytaj dalej

Otagowano |

  Wydarzenia, które nastały po marcu 1968 r., były dla większości społeczeństwa polskiego dużym zaskoczeniem. Odwołano 80 ministrów, wiceministrów, dyrektorów departamentów, z Partii usunięto 97 członków. Społeczeństwu starano się wmówić, że całą winę za niepowodzenia gospodarcze ponoszą ludzie, których właśnie usuwano ze stanowisk. Ścisłe kierownictwo, oprócz I sekretarza – Władysława Gomułki – tworzyli Zenon Kliszko, Bolesław Jaszczuk i Ryszard Strzelecki. Premier Józef Cyrankiewicz miał ograniczony wpływ na podejmowane przez KC PZPR decyzje, choć tow. Wiesław musiał liczyć z pewnymi grupami. W czasach PRL-u nie było wolnego rynku – ceny towarów regulowane były przez najwyższe władze. Starając się zrównoważyć popyt z podażą, podjęto decyzję o wprowadzeniu od 13 grudnia 1970 r. kolejnej podwyżki cen. Tego dnia „Trybuna Ludu” opublikowała uchwałę Rady Ministrów o zmianach cen detalicznych szeregu towarów. Podwyżka obejmowała artykuły pierwszej potrzeby, uderzała szczególnie w średnio i słabo zarabiających. Ceny mięsa i przetworów zostały podniesione średnio o kilkanaście procent. Szczególnie … Czytaj dalej

Otagowano |

  Po klęsce Napoleona Księstwo Warszawskie stworzone przez cesarza Francuzów przestało istnieć. W jego miejsce powstało Królestwo Polskie. Od lutego 1813 r. okupowane było ono przez armię rosyjską. Na kongresie wiedeńskim w 1815 r. podzielone zostało pomiędzy Rosję, Prusy i Austrię, a z większości jego terytorium utworzono Królestwo Polskie (kongresowe). Było ono formalnie połączone unią personalną z Imperium Rosyjskim i liczyło 128 tysięcy km2. Na jego terenie zamieszkiwało 3,5 miliona osób. Królem Polski był car Aleksander I. Nadał on Królestwu konstytucję, sejm wyłaniany był w drodze wyborów, senat powstawał z nominacji cara. Funkcję rządu sprawowała Rada Administracyjna. Ustawa zasadnicza nosiła znamiona konstytucji niezależnego państwa. Zapewniała wolność wyznania, słowa, nietykalność osobistą. Królestwo miało też własną, 30 tysięczną armię, na czele której stał brat cara – Wielki Książę Konstanty. To on, w obawie przed spiskowcami, rozbudował tajną policję, szerząc społeczny terror.     W czasie nieobecności cara w Warszawie władzę sprawował jego … Czytaj dalej

Otagowano |

  Zawieszenie broni na froncie zachodnim oraz ogłoszenie oficjalniej kapitulacji Niemiec w I Wojnie Światowej miało miejsce 11 listopada 1918 roku. Na jesieni tego roku sytuacja międzynarodowa stała się dla Polski wyjątkowo korzystna. Wszyscy nasi zaborcy ponieśli porażkę: Rzeszę Niemiecką ogarniała rewolucja; w wyniku rewolucji październikowej w 1917 r. upadło Imperium Rosyjskie, w październiku 1918 r. rozpadły się Austro-Węgry. Ostateczna klęska mocarstw centralnych i zawarcie rozejmu, wieloletnie starania polskich polityków zabiegających o poparcie Wielkich Mocarstw, ale także uczestnictwo polskich oddziałów w Wielkiej Wojnie stwarzało realną szansę na odrodzenie się suwerennego państwa polskiego.     Problem nowego terytorium niepodległej Polski był bardzo złożony. Polscy politycy wiedzieli, że przywrócenie granic z 1772 r. nie było możliwe. Polska scena polityczna była w tym temacie poróżniona. W Warszawie od września 1917 r. działała, powołana przez Niemcy i Austro-Węgry, Rada Regencyjna, w skład której wchodzili: książę Zdzisław Lubomirski, arcybiskup Aleksander Kakowski i hrabia Józef Ostrowski. … Czytaj dalej

Otagowano |

  Cyprian Kamil Norwid przyszedł na świat 24 września 1821 r. w mazowieckiej wsi Laskowo-Głuchy. Był myślicielem, wszechstronnym artystą, rysownikiem, rzeźbiarzem i poetą. Jest jedną z najtragiczniejszych postaci w literaturze polskiej i światowej. Należał do drugiego pokolenia romantyków. Jako dziecko przeżył powstanie listopadowe. Jako poeta zadebiutował w 1840 r., wydając anonimowy liryk „Mój ostatni sonet”. Choć powodzenie prorokował mu poeta Antoni Czajkowski – „Orle Norwidzie, twój wiek, co idzie…” – Norwid zdecydował się na wyjazd z kraju. Norwid był bardzo dumny ze swoich korzeni. Pochodził z rodziny szlacheckiej herbu Topór, a jego matka wywodziła się z rodu Sobieskich. Osierocony przez matkę w wieku 4 lat, wraz z trójką pozostałego rodzeństwa został oddany przez ojca pod opiekę prababki Hilarii Sobieskiej, która zmarła w 1830 r. W tym samym roku rodzina poety przeniosła się do Warszawy. Wówczas trwało postanie listopadowe. Pięć lat później zmarł ojciec Norwida. Dzieci nie odziedziczyły majątku, pozostałości ziemskie … Czytaj dalej

Otagowano |

  Armia Radziecka zaatakowała Polskę, realizując ustalenia zawarte w tajnym protokole paktu Ribbentrop-Mołotow, podpisanym przez ambasadorów zagranicznych Niemiec i ZSRR 23 sierpnia 1939 r. Rząd sowiecki pogwałcił aż cztery wiążące ZSRR z Polską umowy: traktat ryski z 1921 r. o wytyczeniu granicy polsko-radzieckiej, protokół Litwinowa z 1939 r. o wyrzeczeniu się wojny jako środka rozwiązywania sporów, pakt o nieagresji z Polską z 1932 r (prolongowany w 1934 do 1945 r.) oraz konwencję londyńską z 1933 r. o definicji agresora. Do ataku na Polskę Stalin wcześniej przygotował sobie solidny grunt. Podczas swojego przemówienia, nazwanego później „kasztanową mową”, będącego sprawozdaniem polityki zagranicznej ZSRR, które wygłosił 10 marca 1939 r. podczas obrad XVIII Zjazdu KPZR w Moskwie, twierdził, że nie pozwoli, aby Związek Radziecki „został wciągnięty do konfliktów przez podżegaczy wojennych, którzy przywykli do tego, by inni wyciągali za nich kasztany z ognia”. Jak twierdził: „Podtrzymujemy pokój i wzmocnienie związków gospodarczych z wszystkimi … Czytaj dalej

 
Stanisława Lema kojarzymy przede wszystkim z fantastyką naukową. Był on najbardziej poczytnym nieanglojęzycznym pisarzem literatury science-fiction, mimo że nie był popularny w Stanach Zjednoczonych. Fantastyka w wydaniu Lema była pisana w oparciu o wiedzę naukową i wyobrażone światy alternatywne. Mimo fascynacji technologiami przyszłości pisarz nigdy nie był wielbicielem komputera i z niego nie korzystał. Wszystkie swoje książki napisał na maszynie do pisania, a gdy nie pozwalały mu już na to zdrowie i podeszły wiek, dyktował teksty asystentowi.
Czytaj dalej

 
W 1939 r. w okolicy wsi Wizna, leżącej na północny wschód od Łomży, znajdował się jeden z punktów strategicznych polskiej linii obronnej w II wojnie światowej, oparty o Narew. Liczący 9 km odcinek swoją nazwę wziął od pobliskiej wsi, znajdującej się na wschodnim brzegu Narwi i Biebrzy. Rozciągał się od miejscowości Kołodzieje do wsi Maliszewo. Podzielony został na dwa pododcinki, rozdzielone groblą wzniesioną na bardzo grząskim, bagnistym terenie: północny – „Giełczyn” ciągnący się od Kołodziei do Giełczyna i południowy – „Strękowa Góra” – od Strękowej Góry do Maliszewa. Na grobli znajdowała się jedyna na tamtym terenie droga prowadząca do Białegostoku. Tego właśnie przejścia miała bronić polska załoga „Wizny”.
Czytaj dalej